İbrahim Fatih DanismazDr., İstanbul
Birçok hasta muayene öncesi konuşmada sıklıkla benzer cümleler söyler."Cildim bana küstü."
Yıllardır sorunsuz kullandığı ürün yakmaya başlamıştır. Sabah yüzünü yıkadıktan sonra bir gerginlik vardır, akşama doğru yanaklarda kızarıklık çıkar. Makyaj tutmaz olmuştur. Bir şey değişmiştir ama ne olduğunu kimse söyleyememiştir.
Bu tablonun arkasında çoğu zaman tek bir sebep vardır: "Cilt bariyeri bozulmuştur."
Cilt bariyeri nedir?
Cildin en dışında, kalınlığı bir kâğıt yaprağından ince bir tabaka vardır. Ölü hücrelerden ve onları birbirine bağlayan yağlardan oluşur. Çoğu zaman tuğla duvara benzetilir: hücreler tuğla, aradaki yağlar harçtır.
Bu tabakanın iki işi var. Dışarıdakini içeri sokmamak, içerideki suyu dışarı kaçırmamak.
Harç inceldiğinde duvar durur ama artık geçirgendir. Su buharlaşıp gider, cilt kurur. Dışarıdaki her şey; ürünler, kirlilik, soğuk, sıcak çok daha kolay içeri girer. Cilt artık kendini koruyamadığı için her şeye tepki verir.
Bu yüzden cilt bariyeri bir "cilt sorunu" değildir. Diğer bütün cilt sorunlarının üzerine kurulduğu zemindir.
Cilt Bariyeri neden bozulur?
Şaşırtıcı olan kısım burası: "Bariyer çoğunlukla ihmalden değil, çabadan bozulur!"
Cildiyle hiç ilgilenmeyen biri nadiren bu tabloyla gelir. Gelen kişi genellikle cildine çok emek veren, araştıran, düzenli bakım yapan kişidir.
En sık gördüğüm birikimler:
1) Fazla temizlik. 2) Günde birkaç kez, köpüren ürünlerle, sıcak suyla yıkamak. Yıkandıktan sonraki o "tertemiz, gıcır gıcır" his aslında iyi bir işaret değildir; cildin kendi yağının alındığını gösterir. 3) Üst üste binen aktifler. Sabah bir asit, akşam bir retinoid, haftada bir peeling, arada bir maske. Her biri tek başına doğru olabilir. Hepsi aynı haftada olduğunda ise, cilt kendini onaracak zaman bulamaz.4) Durmadan ürün değiştirmek. Bir ürüne cildin alışması haftalar alır. İki haftada bir yeni bir şey denendiğinde cilt sürekli adaptasyon hâlinde kalır. 5) Mekanik aşındırma. Taneli peelingler, fırçalar, keseler. Pürüzsüzlük hissi anlıktır, bedeli kalıcıdır. 6) Arka arkaya gelen işlemler. Cildin toparlanması için gereken süre beklenmeden sıralanan uygulamalar.
Bunlara bir de mevsim geçişleri, klima, sert su, bazı ilaçlar ve altta yatan bir cilt hastalığı da eklendiğinde maalesef "Cilt Bariyerinin" pek de şansı kalmaz!
Cilt Bariyerinin bozulduğu nasıl anlaşılır?
Kesin tanıyı muayene koyar. Ama şu işaretler sizi uyarmalı:
- Eskiden rahat kullandığınız ürünler sürüldüğü anda yakıyor, batıyor
- Yüzünüzü yıkadıktan sonra nemlendirmeden duramıyorsunuz, bir gerginlik var
- Yanaklarda, burun kenarlarında gün içinde gelip giden kızarıklıklar
- Nemlendirici sürmenize rağmen geçmeyen kuruluk, yer yer pullanma
- Cildiniz "her şeye" tepki verir hâle geldi
Bunların hiçbiri tek başına tanı değildir. Ama üçü bir aradaysa, yeni bir ürün denemenin zamanı değildir.
Neden bir medikal estetik hekimi bunu önce sorar? Çünkü bozulmuş bir bariyerin üzerine yapılan işlem, aynı işlem değildir.
Sağlam bir ciltte beklenen tepkiyi veren bir uygulama, bariyeri zayıflamış bir ciltte daha fazla kızarıklık, daha uzun iyileşme ve bazen hiç istenmeyen bir sonuç doğurabilir. İşlemin kendisi yanlış değildir; zamanı yanlıştır.
Bu yüzden muayenede sorduğum ilk şeyler genellikle hastanın beklediği sorular olmaz. Ne yaptırmak istediğini sormadan önce, evde ne kullandığını, yüzünü nasıl yıkadığını, son üç ayda hangi işlemleri yaptırdığını sorarım.Ve bazen, randevuya bir işlem için gelmiş hastaya şunu söylemem gerekir: "Bugün yapmayalım. Önce cildinizi toparlayalım."
Bu cümleyi kurmak kolay değildir. Hasta hazırlanmış, zaman ayırmış, karar vermiştir. Ama bir hekimin yapabileceği en değerli şey bazen bir işlemi yapmak değil, doğru zamanı beklemektir.
Arkasından gelen soru hep aynıdır: ne kadar bekleyeceğim?
Ortalama iki-dört hafta genellikle yeterlidir. Nadiren altı haftaya çıkar.
Uzun gelebilir. Ama ortalama bu dört hafta, aceleyle yapılmış bir işlemin ardından aylarca uğraşmaktan kısadır.
Bariyer nasıl onarılır?
İyi haber: cilt kendini onarır. Ona engel olmayı bırakmak çoğu zaman yeterlidir.
Sadeleştirin. Bir temizleyici, bir nemlendirici, bir güneş koruyucu. Hepsi bu. Rafınızdaki diğer her şey bir süre beklesin.
Aktifleri durdurun. Asitler, retinoidler, peelingler — hekiminiz aksini söylemedikçe ara verin.
Suyu ılık yapın. Sıcak su, tek başına, bariyeri hızla aşındırır.
Nemlendirmeyi yıkamadan hemen sonra yapın. Cilt henüz nemliyken sürülen nemlendirici, suyu içeride tutar.
Güneşten koruyun. Onarım sürecindeki bir cilt, güneşe karşı her zamankinden savunmasızdır.
Ve en zor olanı: Bekleyin. Bariyerin kendini toparlaması günler değil, haftalar alır, ortalama dört hafta. İki günde sonuç görmediği için listeye bir ürün daha ekleyen kişi, süreci baştan başlatmış olur.
Son Söz
Medikal estetikte en çok konuşulan şey ne yapıldığıdır. Oysa sonucu belirleyen şey çoğu zaman, ne zaman yapıldığıdır.
Sağlam bir zemine yapılan basit bir işlem, bozuk bir zemine yapılan en iyi işlemden daha iyi sonuç verir.
Cildiniz size bir şey anlatmaya çalışıyorsa; yakıyorsa, geriliyorsa, her şeye tepki veriyorsa... önce onu dinleyin. İşlem bekleyebilir.
Blog yazıları içeriği itibariyle tedavi önerisi olarak değerlendirilemez.
Hekiminize danışmadan hiçbir tedavi protokolüne karar vermeyiniz!